Możesz mieć nowoczesne maszyny, dobry zespół i pełny plan produkcji, a mimo to tracić pieniądze na energii. Dlatego warto zaplanować przygotowanie do wdrożenia EMS.
Dobrze przygotowany EMS nie tylko pokazuje zużycie energii, ale pomaga szybciej znaleźć koszt, przypisać go do miejsca i podjąć decyzję, zanim problem wróci w kolejnym miesiącu.
Raczej nie zdarza się, że ktoś czegoś nie dopilnował. Najczęściej zwyczajnie brakuje danych, które pokazują, gdzie powstaje koszt. A powodów może być wiele, jak choćby te:
System EMS może Ci to pokazać. Ale zanim zacznie pomagać, musisz wiedzieć, co mierzyć, po co i kto odpowiada za reakcję. Dlatego przygotowanie do wdrożenia EMS potraktuj jak pierwszy etap zarządzania energią.
Nie zaczynaj od liczników, dashboardów ani integracji. Zadaj sobie i swoim ludziom pytanie co chcemy lepiej widzieć dzięki EMS?
To może być koszt energii na produkt, praca maszyn po godzinach, piki mocy, sprężone powietrze albo dane do ESG, ISO 50001 czy audytu energetycznego.
Po to, żeby energia przestała być ogólnym kosztem zakładu, a zaczęła być kosztem przypisanym do miejsca, czasu, produktu i decyzji.
Według IEA firmy wdrażające zarządzanie energią osiągają średnio około 11% oszczędności energii w pierwszych latach. To nie gwarancja dla każdego zakładu, ale mocny argument za tym, żeby oprzeć decyzje na danych.
Nie musisz wdrażać zarządzania energią od razu w całym zakładzie. Lepiej wybrać jeden obszar, w którym energia ma duże znaczenie dla kosztów.
Takim startem może być, na przykład:
Przykład: Sprężarka pobiera 25 kW poza godzinami produkcji od piątku wieczorem do poniedziałku rano. Przy cenie 0,75 zł za kWh to około 1050 zł w jeden weekend i ponad 54 tys. zł rocznie.
Dobrze przygotowany EMS pokazuje taki pobór właściwej osobie, w odpowiednim momencie i w kontekście kosztu.
Bardzo często dane są już dostępne, ale rozproszone: w licznikach, systemie produkcyjnym, fakturach, arkuszach i wiedzy zespołu.
Przed wdrożeniem EMS uporządkuj je.
| Obszar | Co sprawdzić | Po co |
| Liczniki | co mierzą i czy mają zdalny odczyt | żeby znać punkt startowy |
| Media | prąd, gaz, woda, chłód, sprężone powietrze | bo koszt to nie tylko energia elektryczna |
| Produkcja | zlecenia, ilości, zmiany, postoje | żeby liczyć koszt na produkt |
| Koszty | taryfy, moc umowna, opłaty | żeby zamienić kWh w złotówki |
| Systemy | PLC, SCADA, MES, ERP, API | żeby wiedzieć, co można połączyć z EMS |
W EMS nie chodzi o ilość danych, ale o to, by pomagały Ci one w podejmowaniu lepszych decyzji operacyjnych.
Sama liczba kWh nie wystarczy. Dwie linie mogą zużyć podobną ilość energii, ale mieć zupełnie inny koszt energetyczny produktu.
Dlatego wdrożenie EMS powinno prowadzić do wskaźników takich jak:
Przykład: Linia A zużywa 310 kWh na 1000 sztuk, a Linia B 430 kWh na 1000 sztuk.
Dopiero połączenie energii z produkcją pokazuje Ci, gdzie szukać przyczyny: w przezbrojeniach, mikropostojach, rozruchu, ustawieniach maszyn albo różnicach między zmianami.
Zdobądź bezpłatnie 5 rozdziałów książki!
Dołącz do buletynu i zyskaj dostęp do 40% książki
„15 kroków do zakupu systemu informatycznego”.
Cel „obniżyć koszty energii” jest zbyt ogólny i może prowadzić do wygórowanych oczekiwań. Lepsze cele brzmią tak:
| Cel | Wskaźnik | Kto powinien go widzieć |
| Niższy koszt produktu | kWh/szt., koszt energii na zlecenie | produkcja, controlling |
| Mniej energii w postoju | kWh poza czasem pracy linii | produkcja, utrzymanie ruchu |
| Kontrola pików mocy | maksymalny pobór | energetyk, zarząd |
| Lepsza praca sprężarkowni | zużycie po godzinach | utrzymanie ruchu |
Jeśli wskaźnik ma sens, ktoś powinien go regularnie sprawdzać.
System pokaże odchylenie. Alert trafi do zespołu. Ale co dalej? Jeśli nie ustalisz odpowiedzialności wcześniej, każdy będzie widział problem, ale nikt nie będzie czuł, że ma go rozwiązać.
| Rola | Za co odpowiada |
| Zarząd lub dyrektor zakładu | ustala, jaki wynik ma dać EMS |
| Energetyk | analizuje zużycie, taryfy i odchylenia |
| Utrzymanie ruchu | reaguje na awarie i pracę urządzeń po godzinach |
| Produkcja | łączy zużycie energii ze zmianami, zleceniami i postojami |
| Finanse / controlling | przelicza zużycie na koszt produktu lub działu |
Bardzo ważne jest wiedzieć, kto ma zareagować, gdy EMS pokaże problem.
Bez tej odpowiedzi system może zbierać dobre dane, ale nikt nie wykorzysta ich pełnej wartości.
Pilotaż powinien być dobrze wybranym fragmentem zakładu, który pokaże, czy dane pomagają podejmować lepsze decyzje.
Może objąć:
Po pilotażu sprawdź, czy dane są wiarygodne, alerty trafiają do właściwych osób, a EMS pomaga szybciej znaleźć źródło kosztu.
Pilotaż nie musi być duży. Ma być taki, żeby jasno pokazać sens systemu w codziennej pracy.
EMS pozwala monitorować, analizować i optymalizować zużycie energii elektrycznej oraz innych mediów w czasie rzeczywistym. Może działać samodzielnie, a jako moduł szerszego środowiska, jak na przykład, Portal Produkcyjny. Łączy dane energetyczne z danymi z produkcji.
Dzięki temu możesz sprawdzić:
Zamiast mówić „zużyliśmy za dużo energii”, możesz powiedzieć:
Ta linia miała wyższy koszt energetyczny na 1000 sztuk, bo przezbrojenia trwały dłużej, a urządzenia pomocnicze pracowały w postoju.
Z taką informacją możesz podjąć działanie.
Sprawdź, czy możesz odhaczyć te punkty:
Jeśli część punktów pozostaje bez zaznaczenia, to dobry moment, żeby uporządkować podstawy przed startem.
EMS sam z siebie nie obniży rachunków. Zrobi to zespół, który widzi właściwe dane, rozumie koszt i wie, jak zareagować.
Przygotowanie do wdrożenia EMS pomaga zacząć od pytań:
Jeśli chcesz przejść przez te 7 kroków na danych z własnego zakładu, porozmawiajmy o wdrożeniu EMS w Twoim zakładzie. Pomożemy Ci wybrać obszar startowy, wskaźniki i sposób pracy z danymi, żeby energia stała się kosztem, którym możesz zarządzać na bieżąco.
System EMS pomaga zobaczyć, gdzie firma zużywa energię, kiedy pojawiają się największe koszty i które obszary wymagają reakcji. Dzięki temu łatwiej liczyć koszt energii na produkt, linię lub zlecenie.
Nie. Często lepiej zacząć od jednego obszaru, na przykład linii produkcyjnej, sprężarkowni albo chłodni.
Na start potrzebujesz danych o zużyciu energii i mediów, produkcji, postojach, zleceniach, zmianach oraz kosztach energii.
Monitoring pokazuje zużycie. EMS pomaga zarządzać energią, łącząc dane z produkcją, celami, kosztami i odpowiedzialnością zespołu.
